Acht begrippen

Acht begrippen

Het onderzoek heeft inzicht gegeven in de wijze waarop het ook anders kan. Door aan het begin van een ontwerpproject een gemeenschappelijke ambitie te bepalen, is het mogelijk boven de eigen discipline uit te stijgen. Daarvoor is het echter van belang de ambitie te baseren op begrippen die boven de disciplines staan. Het onderzoek naar de best practises leidde tot de ontdekking van acht begrippen die cruciaal zijn bij het formuleren van een gedeelde ambitie. Deze acht begrippen zijn ook vanuit het theoretische fundament (variërend van place tot flow en van fysiek tot sociaal) te begrijpen. Ze bevinden zich op dat theoretische veld. Het geheel levert een achtpoot op.


Gesprekken met de ontwerpers van de tien best practises bevestigden ons vermoeden dat specifieke keuzes die het succes van de desbetreffende straat bepalen, ook daadwerkelijk voortkwamen uit interdisciplinaire ontwerpsessies. Impliciet werd tijdens dergelijke ontwerpmomenten in gezamenlijkheid een kwaliteit bepaald. Voor ons ligt daar de sleutel tot succes. Met de functional ambiance-ontwerpstrategie willen we die impliciete gezamenlijkheid expliciet maken.

De methodiek bestaat uit het vooraf bepalen van de ambitie. Door gezamenlijk op de acht begrippen ‘te scoren’ is een spidergraph op te stellen die de gezamenlijke ambitie van het ontwerpteam verbeeldt. Door deze spidergraph te vergelijken met die voor de uitgangssituatie, is direct te zien welke kwaliteiten behouden moeten blijven, welke teruggebracht kunnen worden en welke op een hoger niveau gebracht moeten worden.

Tijdens de praktijktesten bleken de ontwerpsessies over deze begrippen te resulteren in een gezamenlijke kwaliteitsbepaling. Voor de ene straat is gedachteloos oversteken belangrijk en komt het ontwerpteam gezamenlijk tot bijvoorbeeld een hoge score op het begrip ’Kris Kras’, terwijl voor een andere straat de doorstroming van het autoverkeer belangrijk gevonden wordt en daarom de score voor het begrip ‘Doorstromen’ hoog is. Het zijn relatieve waarderingen, vastgesteld door en enkel relevant voor het ontwerpteam zelf. Het gesprek over de begrippen bepaalt de gezamenlijke kijk op een specifieke opgave en schept duidelijkheid over de gezamenlijk na te streven ambitie in dat specifieke geval.

De waarde van de spidergraph is tweeledig. Enerzijds is het een hulpmiddel om het gesprek over opgave en ambitie gestructureerd te voeren aan de hand van de voor de kwaliteit van het eindresultaat belangrijke begrippen. Anderzijds is de spidergraph een verbeelde ambitie en daarmee de gezamenlijk bepaalde maatstaf waar alle ontwerpbeslissingen aan getoetst kunnen worden. Het ideale middel om regelmatig te controleren of het ontwerp wel op koers ligt.